Բան Կ

Ա

Եւ արդ, որպէս զի ոչ վայել է աւրհնաբանութիւն ի բերան մեղաւորի,

Ի ճշմարիտն առակէ կանխաւ իսկ ուսայ,

Զիա՞րդ յաւելից կրկնել զնոյն գովութիւն աղաչաւորս բազմապատկառ,

Որ հանապազ ընդունիմ անէծս ի սաղմոսիս բարեբաստութեան։

Զի ի՞բր երգեցից ինձ վտանգս եւ արձանացուցից նախատինս

Եւ ի մերկութեանս գրկի փուշս ընդ շուշանաց ժողովեցից։

Զիա՞րդ ընդ Դաւթի համարձակեցայց ասել,

Թէ՝ Զատամունս մեղաւորաց փշրեսցես,

Զիա՞րդ դարձեալ, թէ՝ Մի՛ անաւրէնք բնակեսցեն առաջի աչաց քոց,

Զիա՞րդ, թէ՝ Դա՛տ արա ինձ, տէր,

Ըստ արդարութեան քո, ըստ անբծութեան իմոյ, որ յիս։

Զիա՞րդ, թէ՝ Կատարեսցին չարիք ի վերայ մեղաւորաց,

Զիա՞րդ, թէ՝ Խորտակեսցին բազուկք մեղաւորի եւ չարի,—

Եւ զայլն, որ զկնի։

Զիա՞րդ, թէ՝ Տեղասցէ ի վերայ մեղաւորաց որոգայթ, հուր եւ ծծումբ,

Զիա՞րդ, թէ՝ Սատակէ տէր զշրթունս նենգաւորս եւ զլեզուս մեծաբանս,

Զիա՞րդ, թէ՝ Փորձեցեր զսիրտ իմ եւ ոչ գտեր անիրաւութիւն։

Զիա՞րդ զյաջորդն սմին, թէ՝ Ես պահեցի զճանապարհս խիստս,

Զիա՞րդ զեւսն, թէ՝ Ես արդարութեամբ երեւեցայց երեսաց քոց,

Զիա՞րդ, թէ՝ Եւ ես եղէց անբիծ ընդ նմա,

Զիա՞րդ զմիւսն, թէ՝ Հատուսցէ՛ ինձ տէր

Ըստ արդարութեան իմում եւ ըստ սրբութեան ձեռաց իմոց։

Զիա՞րդ անձամբ ինձէն զստութիւն իմ ծանակեցից՝

Ասել ընդ սրբոյն, թէ՝ Լուացայց սրբութեամբ զձեռս իմ։

Զիա՞րդ ի մէջ նանրութեան զամբարշտացն աթոռս բամբասեցից,

Զիա՞րդ զերջանկին պարծանս թշուառացելումս կերպաւորեցից,

Թէ՝ Դա՛տ արա ինձ, տէր, զի ես յանբծութեան իմում գնացի։

Զիա՞րդ աւտարս ի բարեաց գիտողիդ գաղտնեաց արգահատեցից,

Թէ՝ Մի՛ համարիր ընդ ամբարիշտս զանձն իմ։

Զիա՞րդ ես ինքն գոլով՝ զայլս անիծեցից,

Թէ՝ Տո՛ւր նոցա, տէր, ըստ գործս նոցա,—

Եւ ի կարգ բանին համարձակեցայց։

Բ

Քանզի թէ զյետինս բանիցն առաջնովքն աստանաւր եդից,

Կրկին ծանրանան ինձ ցաւք, եւ յաճախեսցեն դառնութիւնք։

Բայց ի շեղջեցելոցն արտասուաց դոյզն մի չափեալ՝

Բաւականացայց հանապազորդեան յանդիմանութեամբ

Սաղմոսարանին ընտանի ձայնիւն,

Որ զպարտաւորեալս միշտ կշտամբէ։

Առ որս եւ սպառուած քառասներորդի իններորդին հատուածի բանի յանդիմանողի,

Զիս գարշեցուցեալ, հանապազ խայտառակէ,

Խցեալ զբերանս ի փառաբանութենէ՝ եղկելի զանձն իմ ցուցանէ,

Աստուածային ձայնիւն դատախազեալ՝ յակնկալութենէ կենաց լքանէ,

Միանգամայն եւ վիրգս մահու ինձ իբր ի պատնիշէ առաքէ։

Քանզի, թէ չար է անէծս առնուլ յաւտարէ,

Ապա անձամբ զանձն անիծանել՝ կրկին չարաչար։

Իսկ եթէ չառնուլ նախատինք ի մերձաւորաց աւրէնք են,

Ապա ի տեսողէն հայել զայսոսիկ՝

Կրից արեան տաժանմունք, վիշտք աղէտից եւ խէթք մտաց։

Բայց թէ առ խոնարհութեան անձին իւրում մատնեսցի՝

Ջնեալ եւ կշտամբեալ անիծիւք ի լեզուէ իւրմէ,

Ի խոստովանեալ եւ յամէնիշխան շրթանց բերանոյ վերնոյն աւրհնեսցի,

Զի ճշգրտեալ թարգմանեաց զդարձն իւր առ նա՝

Զհետս կենացն ոչ լքանելով,

Սահմանաւն սիրոյ զպարտեացն արմատ կրճատեաց՝

Ոչ տիրեալ ի խարդաւանաց չարաբանողաց,

Ոչխար հաւտին Քրիստոսի գտաւ բժշկեալ՝

Դիմելով ի յաղն բուժիչ աղեացն արկածից։

Բայց եւս անբանական բարոյից է

Ասուն կենդանեաց ի մէջ դալարոց

Ծաղկածին վայրից կենաձիր բանից՝

Թմբրութեամբ մտաց ի յարաւտս մահու ճարակել։

Գ

Եւ արդ, քանզի իմ է առակս վերջին կշտամբողական,

Եւ առ իս ակնարկէ զդիպուածոցն չար պատահմունս,

Որ ինձէն անձին նիւթեցի միշտ զեղմունս կիզանողականս հրոյ տոչորման՝

Հոսեալ ի յերկնուստ զգոյիւ գագաթանս՝ իմաստնարանի բազմակիս։

Քանզի զիա՞րդ ի յարդիւնս ինձ աւգտից սաղմոսն եկեսցէ,

Յորժամ անպտուղ ի բազմերգութենէն լինիցիմ՝

Ոչ նուագել հոգւով, ըստ թելադրելոյն Պաւղոսի։

Զիա՞րդ ընդ մարգարէին եւս զտէրունին խառնեցից

Մեծս մեղաւորաց, նկունս պիտանեաց՝

Ասել ընդ սրբոյն, թէ՝ Ի բա՛ց կացէք յինէն

Ամենեքեան, որ գործէք զանաւրէնութիւն։

Զիա՞րդ, ոչ ունելով ի բազմացն պատուիրանաց կատարեալ

Շնորհին եւ աւրինին, բարբառեցայց զերջանկին,

Որ նախ ինքն արար, զոր մեզ կանոնեաց,

Թէ՝ Քանզի ծառայս քո պահեցի զայս,—

Եւ որ զհետն գան ասացեալքն։

Զիա՞րդ թափուրս ի լրութենէ իմաստից կենաց

Ընդ երկիւղածս տեառն աւրհնեցից։

Զիա՞րդ ընդ մեծին մաղթանաց զիմս յաւդեցից,

Թէ՝ Զմին խնդրեցի ի տեառնէ՝

Զտեսիլ վայելչութեան նորա եւ զհրամանատրութիւն տաճարի նորա։

Զիա՞րդ ի հրաժարելին ինձ ձեռնամխեցից,

Յորժամ լսեմ, թէ՝ Ուղղոց վայել է աւրհնութիւն։

Զիա՞րդ շրթամբք իմովք զանձն իմ անիծից՝

Ասելով զկնի յոլովից առեալն,

Թէ՝ Երեսք տեառն ի վերայ չարագործաց՝

Սատակել զյիշատակս նոցա յերկրէ։

Զիա՞րդ զմիւսն դարձեալ,

Թէ՝ Չարք վաղվաղակի սատակեսցին,

Զիա՞րդ զկերպարանացն իմ նմանութիւն,

Թէ՝ Բազուկք ամպարշտաց խորտակեսցին,

Զիա՞րդ սատակման ինձ պաղատեցայց,

Թէ՝ Ահա մեղաւորք կորիցեն։

Զիա՞րդ զբազմայածեան լեզուս ի յաւրհնեալս բան մխեցից,

Թէ՝ Ասացի պահել զճանապարհս իմ,

Զի մի՛ մեղայց լեզուաւ իմով։

Զիա՞րդ փշովք մեղաց հեղձեալս զանարատին պարծեցայց,

Թէ՝ Այլ զիս յանբծութեան իմում ընկալար։

Զիա՞րդ ես՝ մեղաւոր եւ կրկին պատժաւոր,

Զհանգունակիցսն դսրովեցից՝ ապրել ի նոցունց,

Թէ՝ Ի մարդոյ մեղաւորէ, նենգաւորէ փրկեա՛ զիս, աստուած։

Դ

Զիա՞րդ, իբր ոչ կռապաշտեալ, անպատկառապէս պերճացայց

Ունայն պանծանաւք ասել ընդ Դաւթի՝

Միթէ մոռացեա՞լ իցէ մեր զանուն աստուծոյ

Կամ ձգեա՞լ զձեռս ի մաղթանս աւտար աստուածոց։

Քանզի որ ի մեղս գարշութեան խոնարհեսցի,

Առաջի կայ նորին կառուցեալ առեալ ի պաշտաւն

Յաւսականացն, ախտարծարծիցն, պոռնկապատիր պատկերացն կերպարան՝

Աստարտայ եւ Քոմովսայ եւ Մեղքոմայ արուարձանի

Եւ Թարահատայ թարմատարի, ընդ զազրոտեացն կանացեացն

Իշանդամիցն պատկառանք, անվերարկու ծանակութիւնք։

Ի՞բր ոչ պատկառեցից սովիմբ ասել ընդ նահատակին,

Որ զայս դիմագրաւութիւն առ բարին ունէր միշտ,

Թէ՝ Վասն քո մեռանիմք զաւրհանապազ,—

Եւ որ ի կարգին է սորին սաղմոս։

Ի՞բր յիմարս յարս եւ վատթարս ասել ժպրհիմ,

Թէ՝ Բերան իմ պատմեսցէ զիմաստութիւն, եւ սիրտս՝ զհանճար։

Ի՞բր մարդելոյզ կերպարանաւոր՝

Զմարդահաճոյիցն ոսկերս ցրուել մաղթեցից։

Ի՞բր զկրկին երկրորդեալսն մեծանունն բարութիւնս,

Թէ՝ Հաճոյ եղէց առաջի տեառն յերկրին կենդանեաց։

Զիա՞րդ ունողս անբաւից մեղաց զարդարոյն առեալ կարդացից,

Թէ՝ Ո՛չ մեղք իմ եւ ո՛չ յանցանք,

Առանց մեղաց ընթացայ եւ ուղիղ եղէ։

Զիա՞րդ զիս ինքն մատնեցից կորստեան՝ յասելն զայս բան,

Թէ՝ Մի՛ ողորմիր գործողացն զանաւրէնութիւն,

Զիա՞րդ թէ՝ Որպէս հալի մոմ առաջի հրոյ,

Այնպէս եւ մեղաւորք՝ յերեսաց աստուծոյ։

Ե

Զիա՞րդ գրգեալս ապականացու փափկութեամբ՝

Սահմանեցից զաննման ինձ բան,

Թէ՝ Խոնարհեցուցի պահաւք զանձն իմ,—

Եւ զազգակիցս նորին ընդ նոյն՝

Եւ ի նեղել նոցա քուրձ զգենուի

Եւ, իբրեւ զսգաւոր եւ զտրտում, խոնարհ առնէի։

Ո՞րպէս հանդարտեցից զնմանեացն իմ պատիժ միշտ յիշատակել,

Թէ՝ Սակայն մրուր բարկութեանն աստուծոյ ոչ սպառեսցի,

Եւ արբցեն ի նմանէ ամենայն մեղաւորք երկրի։

Ի՞բրեւ զեւսն առ սմին,

Թէ՝ Զամենայն եղջիւրս մեղաւորաց փշրեսցես։

Զիա՞րդ զապերախտութիւնն Յակոբայ ի ճառ առեալ հենգնեցից,

Որ ընդ ստուերին զճշմարտութիւնն ընկալեալ՝

Մոռացայ ընդ նոսին նոցին թերութեամբ

Զերախտիսն Քրիստոսի աստուածայնովքն արուեստիւք խաչին փրկանաւք,

Քան նոքա՝ զզաւրավարութիւն Մովսեսն ցպոյն սքանչելեաւք,

Որ զաւրինակն նկարագրէր տէրունական տնտեսութեանն։

Զիա՞րդ զյարուցելոցն ի վերայ դիւաց զաղէտս ցուցից,

Իբր նոքա՝ զաւտարացեղից խուժադուժ ազգացն,

Ասելով, թէ՝ Արկին զդիակունս բարեացն, որ ի մեզ,

Կուր վնասակարացն թռչնոց, այս է՝ այսոցն աւդայնոց։

Ո՞րպէս զանկեալ զսերմն բանին ի ճանապարհին

Եւ զմիաբանեալս զկամս ընդ չարին սուրբ անուանեցից,

Ի՞բրեւ՝ զնմանակիցն առ ի նոյն շաւիղ չարին պատերազմի՝

Գուպար գաղտնամարտ մտացս աւցտելոց,

Զոր ես զաւրացուցի՝ գործակցեալ հնարից բանսարկուին։

Եւ ոչ ունիմ աղերսել, թէ՝ Մի՛ լռեր եւ մի՛ դադարեր, աստուած,

Եւ՝ Խորհեցան ի վերայ սրբոց քոց եւ ասացին,—

Զոր ի կարգէ սաղմոսիս է աղաւթել։

Քանզի յոյժ պատեհագոյն է առնուլ զայսոսիկ

Ի վերայ բռնութեան մոլեկան դիւաց՝

Միշտ ճակատելոց առ ներկայիս խռովութիւն,

Եւ ընդ նոսին՝ նոցին մշակաց։

Զ

Յորոց դու, տէր Քրիստոս,

Որդի բարձրեալ մեծիդ աստուծոյ,

Պահեսցե՛ս եւ ամրացուսցե՛ս երկնային զաւրուդ շրջափակութեամբ՝

Յամենայն ընթացից խաբողին հողմոց

Խաչիւդ լուսոյ զմեզ պաշտպանեալ,

Որ զի թէ եւ գտցին յիս անաւրէնութիւնք բազմաւրինակք,

Այլ ոչ հայհոյութիւնք։

Որ ոչ հանգեար ի կորուստ նմանեացն իմոց ամբարշտելոց,

Այլ ամենագորով թախանձմամբ

Ընդ եղծման ջրողողն զազրագործաց կրկին վշտացար,

Տաղտկալի զմահու նոցա դիպուած քեզ գրեցեր՝

Ասելով զզարմանալիսն լսողաց բան.

Ածեալ զմտաւ՝ ոչ եւս յաւելից

Անիծեալ զերկիր վասն գործոց մարդկան։

Եւ մխիթարիս մեծ իմն պարարեալ

Ընդ կեանս անմաքրից եւ պարտաւորաց սատակման։

Որ երբեմն առակաւ դդմենւոյն

Զանխայելն ի կործանելիսն ցուցեր, ողորմած,

Եւ առ այլ ումեմն նեղեցար, սաստիկ վտանգեալ,

Ընդ յամրանալ անձրեւին առ ուրացողացն դարման։

Անճառելիս ցուցեր բարութեան տեսակս յիշատակ տաւնելիս

Ի վերջին աւուրս՝ քեւ, ի ձեռն առաքելոցն քոց,

Ողջոյնս հասարակաց անհամբուրիցն հեռաւորաց

Քաղցրաճաշակս հրամայեցեր։

Ահա եւ յի՛ս ցաւղեա, կենդանի, զհայրենի գթութեանցդ զսէր,

Զի եւ ես փրկեցայց՝ քաւեալ ամէնառատ քո այցելութեամբդ։

Եւ քեզ ընդ Հաւր, Հոգւովդ Սրբով փա՜ռք յաւիտեանս։

Ամէն։